Chào bạn, là một bác sĩ nha khoa, tôi rất hiểu cảm giác khó chịu khi đột nhiên bị ê buốt răng lúc đang thưởng thức món đồ ngọt yêu thích. Tình trạng “ăn đồ ngọt bị ê răng” là một vấn đề khá phổ biến mà nhiều bệnh nhân của tôi gặp phải. Đó không chỉ là một sự khó chịu thoáng qua mà còn là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể về sức khỏe răng miệng của bạn.
Về cơ bản, cảm giác ê buốt xảy ra khi lớp men răng bảo vệ bên ngoài bị tổn thương hoặc mòn đi, làm lộ lớp ngà răng bên trong. Ngà răng chứa hàng ngàn ống nhỏ li ti (ống ngà) dẫn trực tiếp đến tủy răng – nơi chứa các dây thần kinh. Khi bạn ăn đồ ngọt, đường sẽ tiếp xúc với ngà răng đã bị lộ, gây ra một phản ứng hóa học hoặc thay đổi áp suất chất lỏng trong các ống ngà, kích thích dây thần kinh tủy răng và tạo ra cảm giác ê buốt, đau nhói.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân gốc rễ gây ra tình trạng này, các cách khắc phục hiệu quả tại nhà và tại phòng khám, cũng như những biện pháp phòng ngừa để bạn có thể tận hưởng mọi món ăn mà không còn lo lắng về cảm giác ê buốt.
Tại sao răng lại bị ê buốt khi ăn đồ ngọt?
Răng bị ê buốt khi ăn đồ ngọt do đường làm thay đổi áp suất chất lỏng trong ống ngà răng bị lộ, kích thích dây thần kinh tủy răng, thường xảy ra khi men răng bị mòn hoặc tụt nướu.
Để hiểu tại sao đồ ngọt lại gây ê buốt, chúng ta cần hình dung cấu trúc của răng. Răng được bao bọc bởi lớp men răng cứng chắc ở bên ngoài thân răng và lớp xi măng ở chân răng. Bên dưới các lớp bảo vệ này là lớp ngà răng mềm hơn, chứa các ống ngà nhỏ li ti dẫn đến tủy răng (nơi chứa dây thần kinh và mạch máu).
Khi men răng hoặc xi măng bị tổn thương, lớp ngà răng sẽ bị lộ ra. Đường trong đồ ngọt, khi tiếp xúc với ngà răng, sẽ làm thay đổi áp suất của chất lỏng bên trong các ống ngà, kích thích trực tiếp đến các dây thần kinh trong tủy răng, gây ra cảm giác ê buốt. Hiện tượng này tương tự như khi bạn ăn đồ quá nóng, quá lạnh hoặc hít thở không khí lạnh.
💡 Mẹo của chuyên gia: Cảm giác ê buốt khi ăn đồ ngọt thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy men răng của bạn đang bị tổn thương hoặc có vấn đề về nướu. Đừng bỏ qua tín hiệu này!
> Xem thêm: Tại Sao Răng Bị Ê Buốt? 7 Nguyên Nhân Và Cách Điều Trị Hiệu Quả
Nguyên nhân gây ra tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng là gì?
Tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng chủ yếu do men răng bị mòn, sâu răng, tụt nướu, nứt/mẻ răng, hoặc thói quen vệ sinh răng miệng không đúng cách làm lộ ngà răng.
Có nhiều lý do khiến răng của bạn trở nên nhạy cảm với đồ ngọt. Tôi sẽ phân tích những nguyên nhân phổ biến nhất mà tôi thường gặp ở bệnh nhân của mình:
Sâu răng có phải là nguyên nhân chính gây ê buốt khi ăn đồ ngọt không?
Sâu răng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ê buốt khi ăn đồ ngọt. Lỗ sâu làm men răng bị phá hủy, tạo đường dẫn trực tiếp cho đường và vi khuẩn kích thích tủy răng.
Chắc chắn rồi! Sâu răng là một trong những thủ phạm hàng đầu. Khi vi khuẩn trong miệng chuyển hóa đường từ thức ăn thành axit, axit này sẽ tấn công và phá hủy men răng, tạo ra các lỗ sâu. Khi lỗ sâu đủ lớn để xuyên qua men răng và chạm tới ngà răng (hoặc thậm chí tủy răng), đường trong thức ăn sẽ dễ dàng tiếp cận và kích thích các dây thần kinh, gây ra cảm giác ê buốt dữ dội. Mức độ ê buốt có thể từ nhẹ đến rất khó chịu, tùy thuộc vào độ sâu và kích thước của lỗ sâu.
> Xem thêm: Sâu Răng Là Gì? Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị Hiệu Quả
Men răng bị mòn hoặc tổn thương có gây ê buốt khi ăn đồ ngọt không?
Có, men răng bị mòn hoặc tổn thương làm lộ ngà răng, khiến các ống ngà tiếp xúc trực tiếp với đồ ngọt và gây ra cảm giác ê buốt.
Men răng là lớp vỏ cứng nhất bảo vệ răng. Khi lớp men này bị mòn đi do nhiều nguyên nhân, lớp ngà răng bên dưới sẽ bị lộ ra. Các nguyên nhân gây mòn men răng bao gồm:
- Đánh răng quá mạnh hoặc sai cách: Chải răng bằng bàn chải lông cứng hoặc với lực quá mạnh có thể làm mòn men răng và làm tụt nướu.
- Ăn uống đồ chua, có tính axit cao: Thức ăn và đồ uống có tính axit (nước ngọt có ga, cam quýt, giấm, rượu vang) có thể làm mềm và xói mòn men răng theo thời gian.
- Nghiến răng (Bruxism): Thói quen nghiến răng hoặc siết chặt hàm (thường xảy ra khi ngủ) gây áp lực lớn và làm mòn men răng.
- Trào ngược axit dạ dày: Axit từ dạ dày trào ngược lên miệng có thể ăn mòn men răng.
- Các bệnh lý như khô miệng: Thiếu nước bọt làm giảm khả năng trung hòa axit và làm sạch vi khuẩn.
Tụt nướu và viêm nha chu có liên quan đến việc ăn đồ ngọt bị ê răng không?
Có, tụt nướu và viêm nha chu làm lộ chân răng, nơi không được bảo vệ bởi men răng mà là xi măng răng mỏng, khiến ngà răng ở chân răng dễ dàng bị kích thích bởi đồ ngọt.
Nướu răng khỏe mạnh bao phủ và bảo vệ chân răng. Khi nướu bị tụt (do viêm nướu, viêm nha chu, chải răng quá mạnh hoặc tuổi tác), phần chân răng sẽ bị lộ ra. Chân răng không được bảo vệ bởi lớp men cứng như thân răng mà bởi một lớp xi măng mỏng manh.
Lớp xi măng này rất dễ bị mòn, làm lộ trực tiếp lớp ngà răng bên dưới. Khi ngà răng ở chân răng bị lộ, chúng ta sẽ cảm thấy ê buốt rất rõ rệt khi tiếp xúc với đồ ngọt, nóng, lạnh hoặc ngay cả khi có gió lùa vào miệng.
> Xem thêm: Bệnh Viêm Chân Răng: Nguyên Nhân, Triệu Chứng, Điều Trị Và Phòng Ngừa Hiệu Quả
Các nguyên nhân khác gây ăn đồ ngọt bị ê răng là gì?
Ngoài các nguyên nhân chính, ăn đồ ngọt bị ê răng còn có thể do nứt/mẻ răng, miếng trám bị hở, răng bị mòn do nghiến, hoặc ê buốt sau khi tẩy trắng răng.
Ngoài các nguyên nhân chính kể trên, còn một số yếu tố khác có thể dẫn đến tình trạng ê buốt khi ăn đồ ngọt:
- Nứt hoặc mẻ răng: Những vết nứt nhỏ, khó nhìn thấy bằng mắt thường, cũng có thể tạo điều kiện cho đường và vi khuẩn xâm nhập vào ngà răng, gây ê buốt.
- Miếng trám răng bị hở hoặc sứt mẻ: Các miếng trám cũ bị mòn, hở hoặc sứt mẻ có thể tạo kẽ hở cho các chất kích thích đi vào ngà răng.
- Thay đổi miếng trám răng gần đây: Đôi khi, sau khi trám răng, răng có thể nhạy cảm hơn trong vài ngày hoặc vài tuần.
- Ê buốt sau tẩy trắng răng: Các sản phẩm tẩy trắng răng có thể tạm thời làm tăng độ nhạy cảm của răng, khiến răng dễ bị ê buốt hơn với các kích thích như đồ ngọt. Tình trạng này thường giảm dần sau vài ngày.
- Viêm tủy răng: Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu viêm nhiễm đã tiến sâu vào tủy răng, cảm giác ê buốt có thể kéo dài và dữ dội hơn, kèm theo đau nhức.
> Xem thêm: Tẩy Trắng Răng Có Bị Ê Buốt Không? Giải Đáp Từ Chuyên Gia
Cách khắc phục tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng hiệu quả
Để khắc phục tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng, cần xác định nguyên nhân chính xác và áp dụng các biện pháp như dùng kem đánh răng chuyên dụng, điều trị sâu răng, trám răng, hoặc điều trị nha chu tại phòng khám.
Khi đã xác định được nguyên nhân, chúng ta có thể áp dụng các phương pháp khắc phục phù hợp. Tôi sẽ chia sẻ cả những cách bạn có thể tự thực hiện tại nhà và những phương pháp điều trị chuyên sâu tại phòng khám nha khoa.
Các biện pháp tự khắc phục tại nhà khi ăn đồ ngọt bị ê răng
Tại nhà, có thể giảm ê răng bằng cách sử dụng kem đánh răng cho răng nhạy cảm, thay đổi bàn chải và kỹ thuật đánh răng, hạn chế đồ ngọt và thực phẩm có tính axit.
Nếu tình trạng ê buốt còn nhẹ và bạn chưa thể đến nha sĩ ngay, những biện pháp sau có thể giúp bạn tạm thời giảm bớt khó chịu:
- Sử dụng kem đánh răng dành cho răng nhạy cảm: Các loại kem đánh răng này chứa các hoạt chất như kali nitrat, strontium chloride hoặc fluoride stannous giúp chặn các tín hiệu đau từ bề mặt răng đến dây thần kinh. Bạn cần sử dụng đều đặn trong vài tuần để thấy hiệu quả rõ rệt.
- Đánh răng đúng cách: Chuyển sang bàn chải lông mềm và chải răng nhẹ nhàng, không dùng lực quá mạnh, đặc biệt ở vùng cổ răng và đường viền nướu. Tránh chải ngang.
- Sử dụng nước súc miệng chứa fluoride: Fluoride giúp tái khoáng hóa men răng và làm chắc men răng, giảm độ nhạy cảm.
- Hạn chế thực phẩm và đồ uống có đường, có tính axit: Tạm thời giảm tiêu thụ đồ ngọt, nước ngọt có ga, nước trái cây chua, cà phê, trà đá… để giảm kích thích lên răng nhạy cảm.
- Nhai kẹo cao su không đường: Kẹo cao su không đường giúp tăng tiết nước bọt, trung hòa axit trong miệng và làm sạch mảng bám.
💡 Mẹo của chuyên gia: Đừng chỉ chải răng ngay sau khi ăn đồ ngọt hoặc chua. Nước bọt cần thời gian để trung hòa axit. Tốt nhất nên đợi khoảng 30-60 phút sau khi ăn để chải răng, hoặc súc miệng bằng nước sạch trước khi chải.
> Xem thêm: Cách Đánh Răng Không Bị Ê Buốt Và Hiệu Quả Nha Khoa Otis
Khi nào cần đến nha sĩ để điều trị ăn đồ ngọt bị ê răng?
Bạn nên đến nha sĩ nếu ê răng kéo dài, dữ dội, không giảm khi dùng sản phẩm chuyên dụng, hoặc kèm theo các triệu chứng như sưng, đau khi cắn, hoặc có lỗ sâu rõ ràng.
Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hoặc nếu tình trạng ê buốt trở nên nghiêm trọng, kéo dài, hoặc đi kèm với các triệu chứng khác (sưng, đau khi cắn, có lỗ sâu rõ ràng), bạn cần đến nha sĩ ngay lập tức. Nha sĩ sẽ thăm khám và đưa ra phương pháp điều trị chuyên sâu:
- Trám răng: Nếu nguyên nhân là sâu răng, miếng trám bị hở hoặc răng bị mẻ, nha sĩ sẽ loại bỏ phần răng bị tổn thương và trám lại bằng vật liệu phù hợp để bịt kín ngà răng.
- Bôi vecni fluoride hoặc gel fluoride: Nha sĩ có thể bôi một lớp vecni hoặc gel fluoride đậm đặc lên vùng răng nhạy cảm để tăng cường men răng và giảm ê buốt.
- Hàn cổ răng hoặc che phủ ngà răng bị lộ: Nếu ê buốt do tụt nướu làm lộ chân răng, nha sĩ có thể sử dụng vật liệu trám đặc biệt để che phủ phần chân răng bị lộ, bảo vệ ngà răng.
- Điều trị nha chu: Nếu tụt nướu là do bệnh viêm nha chu, nha sĩ sẽ thực hiện cạo vôi răng và làm sạch bề mặt gốc răng chuyên sâu, hoặc thậm chí phẫu thuật ghép nướu để che phủ chân răng bị lộ.
- Máng chống nghiến: Nếu bạn có thói quen nghiến răng, nha sĩ có thể làm một máng chống nghiến tùy chỉnh để đeo vào ban đêm, giúp bảo vệ men răng khỏi bị mòn thêm.
- Điều trị tủy (nội nha): Trong những trường hợp cực kỳ nghiêm trọng khi ê buốt do viêm tủy răng không hồi phục, nha sĩ có thể cần phải điều trị tủy để loại bỏ phần tủy bị viêm và cứu răng.
> Xem thêm: Trám Răng Là Gì? Quy Trình, Chi Phí Và Các Loại Vật Liệu Trám Răng
Cách phòng ngừa tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng hiệu quả
Phòng ngừa ăn đồ ngọt bị ê răng bao gồm duy trì vệ sinh răng miệng đúng cách, sử dụng kem đánh răng phù hợp, hạn chế thực phẩm có hại và khám nha sĩ định kỳ để phát hiện sớm vấn đề.
Phòng ngừa luôn là biện pháp tốt nhất để bảo vệ nụ cười của bạn. Với tư cách là một chuyên gia, tôi khuyên bạn nên thực hiện các bước sau để giảm thiểu nguy cơ bị ê răng khi ăn đồ ngọt:
Những thói quen vệ sinh răng miệng nào giúp phòng ngừa ê răng?
Các thói quen vệ sinh răng miệng giúp phòng ngừa ê răng bao gồm đánh răng hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng fluoride, dùng chỉ nha khoa hàng ngày, và súc miệng sau khi ăn đồ ngọt/chua.
- Đánh răng đúng cách và thường xuyên:
- Đánh răng ít nhất hai lần mỗi ngày, mỗi lần 2 phút, bằng bàn chải lông mềm.
- Sử dụng kem đánh răng có chứa fluoride để củng cố men răng.
- Chải răng nhẹ nhàng, tập trung vào đường viền nướu và tất cả các bề mặt răng. Tránh chải quá mạnh hoặc chải ngang.
- Dùng chỉ nha khoa hàng ngày: Chỉ nha khoa giúp loại bỏ mảng bám và thức ăn mắc kẹt giữa các kẽ răng và dưới đường viền nướu, ngăn ngừa sâu răng và viêm nướu.
- Sử dụng nước súc miệng phù hợp: Có thể dùng nước súc miệng chứa fluoride hoặc dành cho răng nhạy cảm để tăng cường bảo vệ.
- Không đánh răng ngay sau khi ăn đồ chua/ngọt: Axit làm mềm men răng tạm thời. Chải răng ngay lập tức có thể làm mòn men răng. Nên đợi khoảng 30-60 phút hoặc súc miệng bằng nước sạch trước khi chải.
> Xem thêm: Cách Vệ Sinh Răng Miệng Đúng Cách Để Bảo Vệ Nụ Cười Của Bạn
Chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh ảnh hưởng đến ê răng như thế nào?
Chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh giúp phòng ngừa ê răng bằng cách hạn chế đường, thực phẩm có tính axit, tránh nghiến răng, và duy trì sức khỏe tổng thể tốt.
- Hạn chế đồ ngọt và thực phẩm có tính axit: Giảm tần suất và lượng tiêu thụ nước ngọt có ga, nước trái cây chua, kẹo, bánh ngọt, thực phẩm ngâm giấm… Nếu có ăn, hãy ăn nhanh và sau đó súc miệng bằng nước sạch.
- Bổ sung canxi và vitamin D: Các chất dinh dưỡng này quan trọng cho sức khỏe xương và răng.
- Uống đủ nước: Nước giúp rửa trôi thức ăn và axit, duy trì độ ẩm cho miệng.
- Tránh nghiến răng: Nếu bạn nghiến răng vào ban đêm, hãy trao đổi với nha sĩ để làm máng chống nghiến.
- Cai thuốc lá: Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ cho nhiều vấn đề răng miệng, bao gồm tụt nướu và bệnh nha chu.
Tầm quan trọng của việc thăm khám nha khoa định kỳ trong việc phòng ngừa ê răng
Thăm khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần là chìa khóa để phát hiện sớm các vấn đề như sâu răng, mòn men răng, tụt nướu, và được cạo vôi răng chuyên nghiệp, từ đó phòng ngừa hiệu quả tình trạng ê răng.
Đây là yếu tố then chốt mà tôi luôn nhấn mạnh với bệnh nhân của mình:
- Phát hiện sớm vấn đề: Nha sĩ có thể phát hiện các dấu hiệu sớm của sâu răng, mòn men răng, tụt nướu hoặc các vấn đề khác trước khi chúng trở nên nghiêm trọng và gây ê buốt.
- Cạo vôi răng định kỳ: Cạo vôi răng 6 tháng một lần giúp loại bỏ mảng bám và vôi răng cứng đầu, ngăn ngừa sâu răng và viêm nướu, hai nguyên nhân hàng đầu gây ê răng.
- Tái khoáng hóa men răng: Nha sĩ có thể sử dụng các sản phẩm fluoride chuyên nghiệp để tăng cường men răng, giúp răng chắc khỏe và ít nhạy cảm hơn.
- Tư vấn cá nhân hóa: Nha sĩ sẽ đưa ra lời khuyên và hướng dẫn cụ thể về cách chăm sóc răng miệng, chế độ ăn uống phù hợp với tình trạng của bạn.
> Xem thêm: Lấy Cao Răng Có Bị Ê Buốt Không? Giải Đáp Chi Tiết Từ Nha Sĩ
Tình trạng ăn đồ ngọt bị ê răng là một tín hiệu cảnh báo quan trọng từ cơ thể. Đừng bỏ qua nó! Hãy chủ động tìm hiểu nguyên nhân, áp dụng các biện pháp khắc phục và phòng ngừa hiệu quả. Quan trọng nhất, hãy duy trì lịch thăm khám nha khoa định kỳ để luôn có một nụ cười khỏe mạnh và không còn lo lắng về cảm giác ê buốt.
NHA KHOA OTIS – NHA KHOA UY TÍN HCM
Tại Nha Khoa Otis, chúng tôi hiểu rõ những khó chịu mà tình trạng ê răng mang lại. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ thăm khám, chẩn đoán và điều trị ê răng chuyên nghiệp, hiệu quả. Từ việc trám răng sâu, hàn cổ răng, đến điều trị nha chu hay tư vấn chăm sóc tại nhà, chúng tôi luôn đặt sức khỏe và sự thoải mái của bệnh nhân lên hàng đầu. Hãy đến với Otis Dental để được tư vấn và tìm lại nụ cười khỏe mạnh, không còn ê buốt!
NHA KHOA OTIS – NHA KHOA UY TÍN HCM
- Địa chỉ: Số 25H Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, Tp. HCM
- SĐT: 0888.625.825
- Fanpage: https://www.facebook.com/nhakhoaOtis/
- Website: famidental.vn
