Bạn có bao giờ thức dậy vào buổi sáng với cảm giác đau ê ẩm ở vùng thái dương, mỏi nhừ cơ hàm, hay thậm chí là phát hiện ra những vết mẻ nhỏ trên răng cửa? Hoặc có thể bạn đã từng bị người bạn đời than phiền về những âm thanh “ken két” rợn người phát ra khi bạn đang say giấc? Đó chính là những dấu hiệu điển hình của tật nghiến răng khi ngủ (Bruxism).
Nghiến răng không chỉ là một thói quen xấu gây phiền toái cho người ngủ cùng, mà nó còn là một “kẻ phá hoại thầm lặng”. Theo thời gian, lực nghiến (có thể mạnh gấp 10 lần lực nhai bình thường) sẽ mài mòn men răng, gây ê buốt, nứt vỡ răng và làm tổn thương nghiêm trọng đến khớp thái dương hàm. Với tư cách là một bác sĩ nha khoa, tôi đã gặp rất nhiều bệnh nhân đến khám khi hàm răng đã bị mòn vẹt chỉ vì chủ quan không điều trị sớm.
Bài viết này sẽ là cuốn cẩm nang toàn diện giúp bạn giải quyết vấn đề này. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu:
- Tại sao bạn lại nghiến răng một cách vô thức khi ngủ?
- Tật xấu này nguy hiểm đến mức nào nếu không được can thiệp?
- Các mẹo chữa nghiến răng khi ngủ tại nhà đơn giản mà hiệu quả.
- Giải pháp y khoa chuyên sâu: Máng chống nghiến có thực sự thần thánh?
- Chi phí điều trị là bao nhiêu?
Hãy cùng bắt đầu hành trình tìm lại giấc ngủ ngon và bảo vệ nụ cười của bạn ngay bây giờ!
Tại sao bạn lại nghiến răng khi ngủ?
Nguyên nhân gây nghiến răng khi ngủ rất phức tạp, thường là sự kết hợp của yếu tố tâm lý (căng thẳng, lo âu), yếu tố vật lý (sai lệch khớp cắn, mất răng) và các yếu tố lối sống (sử dụng chất kích thích, rối loạn giấc ngủ).
Để chữa trị tận gốc, chúng ta cần phải tìm ra “thủ phạm” thực sự. Nghiến răng thường không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ:
1. Căng thẳng và lo âu (Stress) – Thủ phạm số 1
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất ở người trưởng thành. Khi bạn bị stress, cơ thể sẽ không thực sự thư giãn ngay cả khi ngủ. Nghiến răng là cách vô thức mà hệ thần kinh giải tỏa những áp lực dồn nén trong ngày. Những người có tính cách hiếu thắng, hay lo lắng hoặc làm việc trong môi trường áp lực cao có nguy cơ nghiến răng cao hơn.
2. Sai lệch khớp cắn và các vấn đề về răng
Khi các răng hàm trên và hàm dưới không ăn khớp với nhau (do răng mọc lệch, mất răng, hoặc có điểm cộm do trám răng không chuẩn), cơ hàm sẽ có xu hướng vận động vô thức để tìm kiếm vị trí thoải mái hơn hoặc “mài mòn” đi điểm cản trở đó. Đây là phản xạ tự nhiên của cơ thể.
3. Tác dụng phụ của thuốc và chất kích thích
- Sử dụng rượu, bia, thuốc lá và cà phê (caffeine) quá nhiều, đặc biệt là trước khi ngủ, sẽ kích thích hệ thần kinh trung ương, làm tăng nguy cơ nghiến răng.
- Một số loại thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc điều trị rối loạn tâm thần cũng có tác dụng phụ gây nghiến răng.
4. Rối loạn giấc ngủ
Nghiến răng thường đi kèm với các rối loạn giấc ngủ khác như ngưng thở khi ngủ (Sleep Apnea), mộng du hoặc nói mớ.
Nghiến răng khi ngủ có nguy hiểm không?
Nghiến răng kéo dài cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe răng miệng. Nó gây mòn men răng, lộ ngà răng dẫn đến ê buốt, làm răng lung lay, nứt vỡ. Nghiêm trọng hơn, nó gây đau cơ hàm mạn tính, rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ) và làm biến dạng khuôn mặt (cơ cắn phì đại làm mặt vuông).
Đừng coi thường những âm thanh “ken két” đó. Hậu quả của nó tích tụ dần theo năm tháng:
- Tàn phá men răng: Lực nghiến khi ngủ có thể lên tới 250 pound (khoảng 113kg), đủ để làm mòn đi lớp men răng cứng nhất, làm răng ngắn đi và xấu xí.
- Gãy vỡ phục hình: Nếu bạn đã bọc răng sứ hoặc trám răng, lực nghiến này sẽ nhanh chóng làm vỡ sứ, bong miếng trám.
- Đau đầu và đau mặt: Sự co thắt liên tục của cơ cắn sẽ dẫn đến đau đầu vào buổi sáng, đau tai và đau vùng thái dương.
- Lão hóa khuôn mặt: Răng bị mòn làm giảm chiều cao tầng mặt dưới, khiến khuôn mặt trông già nua, móm mém trước tuổi.
7+ Mẹo chữa nghiến răng khi ngủ hiệu quả tại nhà
Các mẹo chữa nghiến răng tại nhà tập trung vào việc thư giãn cơ và giảm căng thẳng. Bạn có thể áp dụng chườm ấm, massage cơ hàm, bổ sung khoáng chất, thực hiện vệ sinh giấc ngủ và thử một số liệu pháp dân gian an toàn để hỗ trợ giảm thiểu tình trạng này.
Nếu tình trạng nghiến răng của bạn ở mức độ nhẹ hoặc do stress tạm thời, hãy thử áp dụng các phương pháp sau:
1. Chườm ấm và Massage cơ hàm
Trước khi đi ngủ, hãy dùng một chiếc khăn ấm chườm lên hai bên má (vùng cơ cắn) trong khoảng 10-15 phút. Nhiệt độ ấm sẽ giúp các cơ hàm được thư giãn, giảm căng cứng. Kết hợp với các động tác massage nhẹ nhàng tại vùng khớp thái dương hàm (ngay trước tai) để “nhắc nhở” cơ hàm thả lỏng.
2. Bổ sung Magie và Canxi
Thiếu hụt Magie và Canxi có thể dẫn đến co thắt cơ và các vấn đề về thần kinh. Hãy bổ sung các thực phẩm giàu hai khoáng chất này như: rau lá xanh đậm, các loại hạt, sữa, chuối… hoặc sử dụng thực phẩm chức năng (dưới sự tư vấn của bác sĩ) để hỗ trợ chức năng cơ và thần kinh khỏe mạnh.
3. Thiết lập “Vệ sinh giấc ngủ” (Sleep Hygiene)
- Tắt các thiết bị điện tử (điện thoại, TV) ít nhất 1 giờ trước khi ngủ. Ánh sáng xanh kích thích não bộ, gây khó ngủ và căng thẳng ngầm.
- Tắm nước ấm, nghe nhạc nhẹ hoặc đọc sách để đưa cơ thể vào trạng thái thư giãn hoàn toàn.
- Tránh uống cà phê, trà đậm hoặc rượu bia vào buổi tối.
4. Tập luyện tư thế lưỡi và hàm
Vào ban ngày, hãy tập thói quen: “Môi chạm nhẹ, răng hở, lưỡi đặt lên vòm họng”. Đừng để hai hàm răng chạm nhau khi không ăn nhai. Việc này giúp não bộ ghi nhớ vị trí nghỉ ngơi đúng của hàm, giảm thiểu thói quen nghiến răng vô thức.
5. Mẹo dân gian: Gối tằm sa (phân tằm)
Theo y học cổ truyền, gối làm từ tằm sa (phân tằm phơi khô) có tác dụng thanh nhiệt, an thần, giúp ngủ ngon và giảm nghiến răng. Mặc dù chưa có nhiều bằng chứng khoa học hiện đại, nhưng đây là một phương pháp lành tính bạn có thể thử.
6. Sử dụng Đậu đen hầm
Một mẹo dân gian khác là ăn chè đậu đen hầm nhừ với một chút muối (không đường). Đậu đen có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, có thể hỗ trợ giảm bớt tình trạng nóng trong người gây bứt rứt, khó ngủ và nghiến răng.
Giải pháp y khoa: Máng chống nghiến và điều trị nha khoa
Giải pháp y khoa hiệu quả và phổ biến nhất để chữa nghiến răng là đeo máng chống nghiến (Night Guard). Máng này giúp ngăn cách hai hàm răng, bảo vệ men răng khỏi bị mài mòn và giảm áp lực lên khớp thái dương hàm. Ngoài ra, nếu nguyên nhân do sai lệch khớp cắn, bác sĩ sẽ chỉ định niềng răng hoặc bọc sứ để điều chỉnh triệt để.
Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, hoặc răng bạn đã có dấu hiệu mòn, việc can thiệp nha khoa là bắt buộc để bảo vệ hàm răng của bạn.
Máng chống nghiến (Night Guard) – “Chiếc khiên” bảo vệ răng
Máng chống nghiến là một khí cụ bằng nhựa trong suốt, được thiết kế ôm khít vào hàm răng của bạn. Bạn sẽ đeo nó khi đi ngủ.
- Tác dụng: Nó tạo ra một lớp đệm giữa hai hàm răng. Khi bạn nghiến, bạn sẽ nghiến lên lớp nhựa này thay vì nghiến trực tiếp lên men răng. Điều này giúp ngăn chặn mòn răng và giảm lực tác động lên khớp hàm.
- Các loại máng:
- Máng làm sẵn: Giá rẻ nhưng thường không khít, gây khó chịu và dễ rơi.
- Máng cá nhân (thiết kế tại nha khoa): Được làm dựa trên dấu răng của chính bạn. Nó ôm sát, thoải mái, bền bỉ và hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Điều chỉnh khớp cắn (Occlusal Adjustment)
Nếu nguyên nhân nghiến răng là do các điểm cộm, vướng trên răng, bác sĩ sẽ tiến hành mài chỉnh nhẹ các điểm này (mài chỉnh khớp cắn) để hai hàm trượt lên nhau trơn tru hơn. Trong trường hợp răng mọc lệch lạc nặng hoặc mất răng gây xáo trộn khớp cắn, giải pháp niềng răng hoặc trồng răng Implant/bọc sứ sẽ được cân nhắc để tái lập lại sự cân bằng, từ đó chấm dứt tật nghiến răng.
> Xem thêm: Bọc Răng Sứ: Giải Pháp Phục Hồi Răng Mòn Do Nghiến Răng
Chi phí điều trị nghiến răng là bao nhiêu?
Chi phí điều trị nghiến răng phụ thuộc vào phương pháp bạn lựa chọn. Một chiếc máng chống nghiến cá nhân chất lượng cao tại nha khoa thường có giá dao động từ 1.000.000 VNĐ đến 3.000.000 VNĐ. Nếu cần điều trị chuyên sâu hơn như niềng răng hay bọc sứ, chi phí sẽ cao hơn tùy thuộc vào tình trạng cụ thể.
Dưới đây là bảng giá tham khảo cho các giải pháp điều trị nghiến răng phổ biến:
| Phương pháp | Chi phí tham khảo (VNĐ) | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Máng chống nghiến cá nhân (Nha khoa) | 1.000.000 – 3.000.000 / hàm | Vừa khít, chất liệu an toàn, độ bền cao (1-3 năm). |
| Mài chỉnh khớp cắn | 300.000 – 1.000.000 / lần | Xử lý các điểm cộm, vướng nhỏ. |
| Tiêm Botox gọn hàm (Giảm cơ cắn) | 5.000.000 – 10.000.000 / lần | Làm yếu cơ cắn tạm thời, giảm lực nghiến, hiệu quả 4-6 tháng. |
NHA KHOA OTIS – CHẤM DỨT NỖI LO NGHIẾN RĂNG
Tại Nha khoa Otis, chúng tôi hiểu rằng giấc ngủ ngon và hàm răng khỏe mạnh là nền tảng của cuộc sống hạnh phúc. Chúng tôi cung cấp dịch vụ thăm khám và điều trị tật nghiến răng toàn diện. Với hệ thống lấy dấu kỹ thuật số 3D, chúng tôi thiết kế những chiếc máng chống nghiến cá nhân hóa mỏng nhẹ, trong suốt và ôm khít tuyệt đối, giúp bạn đeo thoải mái suốt đêm mà không gây cộm. Bên cạnh đó, các chuyên gia của chúng tôi sẽ phân tích kỹ lưỡng khớp cắn để đưa ra giải pháp điều trị tận gốc, giúp bạn bảo vệ nụ cười trọn đời.
- Địa chỉ: Số 25H Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, Tp. HCM
- SĐT: 0888.625.825
- Fanpage: https://www.facebook.com/nhakhoaOtis/
- Website: otisdental.vn
