Chào bạn, tôi là bác sĩ nha khoa tại Otis Dental. Trong suốt quá trình điều trị phục hình cho người lớn tuổi, tôi nhận thấy một thực trạng đáng lo ngại: hơn 60% người đeo răng giả gặp phải các vấn đề về viêm nướu hoặc hôi miệng do vệ sinh hàm tháo lắp sai cách. Nhiều người lầm tưởng rằng răng giả làm bằng nhựa hoặc kim loại thì không cần chăm sóc kỹ như răng thật, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại.
- Tại sao vệ sinh hàm tháo lắp hàng ngày lại quan trọng đối với sức khỏe?
- Quy trình vệ sinh hàm tháo lắp chuẩn y khoa gồm những bước nào?
- Có nên dùng kem đánh răng thông thường để vệ sinh hàm tháo lắp không?
- Cách bảo quản và ngâm hàm tháo lắp qua đêm như thế nào là đúng?
- Làm sao để vệ sinh nướu và các răng thật khi đang đeo hàm tháo lắp?
- Những sai lầm tai hại cần tránh khi vệ sinh hàm tháo lắp?
Hàm tháo lắp có cấu trúc bề mặt với các lỗ li ti mà mắt thường không thấy được. Đây là nơi lý tưởng để mảng bám thức ăn và vi khuẩn cư ngụ. Nếu không được làm sạch đúng quy trình, chúng sẽ gây ra mùi hôi khó chịu, làm xỉn màu hàm và nghiêm trọng hơn là gây nhiễm nấm Candida miệng. Lợi ích của việc chăm sóc đúng cách không chỉ là tiết kiệm chi phí làm hàm mới mà còn là bảo vệ sức khỏe tổng thể của bạn.
Trong bài viết này, tôi sẽ hướng dẫn bạn từ A-Z quy trình vệ sinh răng giả chuyên sâu, các loại dung dịch làm sạch an toàn và những sai lầm chết người cần tránh để hàm giả luôn bền đẹp như mới.
Tại sao vệ sinh hàm tháo lắp hàng ngày lại quan trọng đối với sức khỏe?
Vệ sinh hàm tháo lắp hàng ngày giúp loại bỏ màng sinh học vi khuẩn, ngăn ngừa viêm nướu, nấm miệng, hôi miệng và bảo vệ các răng thật còn lại khỏi nguy cơ sâu răng.
Nhiều bệnh nhân của tôi thắc mắc: “Tại sao tôi đánh răng giả mỗi ngày mà vẫn bị hôi miệng?”. Vấn đề thường nằm ở chất lượng vệ sinh. Khi bạn ăn uống, các mảnh vụn thức ăn siêu nhỏ sẽ len lỏi vào khe giữa hàm giả và nướu. Nếu không được loại bỏ, chúng sẽ phân hủy và tạo ra mùi hôi đặc trưng.
Việc vệ sinh hàm tháo lắp không chỉ đơn thuần là làm sạch răng giả mà còn là bảo vệ mô mềm (nướu) bên dưới. Khi vi khuẩn tích tụ quá nhiều, nướu sẽ bị sưng đỏ, đau rát, khiến việc đeo hàm trở thành một cực hình. Đối với những người vẫn còn một vài răng thật để làm trụ, vi khuẩn từ hàm giả sẽ lây lan sang răng thật, gây sâu răng và viêm nha chu nhanh chóng.
💡 Mẹo của bác sĩ: Một hàm giả sạch sẽ không chỉ giúp bạn tự tin khi giao tiếp mà còn giúp cải thiện khẩu vị khi ăn uống, vì mảng bám vi khuẩn có thể làm thay đổi cảm nhận hương vị thức ăn của bạn.
> Xem thêm: Hàm giả tháo lắp là gì? Ưu nhược điểm và chi phí thực hiện
Vi khuẩn tích tụ trên hàm giả gây ra những bệnh lý gì?
Vi khuẩn và nấm mốc trên hàm giả không sạch có thể dẫn đến viêm loét miệng, nhiễm nấm Candida và thậm chí là tăng nguy cơ viêm phổi ở người cao tuổi.
Hệ thống vi sinh vật trong khoang miệng người đeo hàm giả rất phức tạp. Bệnh lý phổ biến nhất là Denture Stomatitis (viêm miệng do răng giả). Nướu dưới nền hàm sẽ trở nên đỏ rực, bóng và đau rát. Nguyên nhân chính là do nấm Candida albicans phát triển mạnh trong các hốc siêu nhỏ của nhựa Acrylic.
Đặc biệt, một nghiên cứu y khoa đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc không vệ sinh hàm giả kỹ lưỡng với bệnh viêm phổi ở người già. Vi khuẩn gây hại từ miệng có thể theo hơi thở đi vào phổi, gây nhiễm trùng. Vì vậy, vệ sinh hàm tháo lắp không còn là chuyện thẩm mỹ, mà là chuyện sinh mệnh. [EXTERNAL_LINK_URL] (Trích dẫn nghiên cứu về liên quan giữa răng giả và viêm phổi – rel=”nofollow”).
Quy trình vệ sinh hàm tháo lắp chuẩn y khoa gồm những bước nào?
Quy trình chuẩn bao gồm: Tháo hàm, rửa dưới vòi nước, chải bằng bàn chải mềm với dung dịch chuyên dụng, rửa sạch và ngâm trong nước sạch hoặc viên sủi qua đêm.
Để đảm bảo hàm giả luôn sạch khuẩn và bền màu, tôi khuyên bạn nên tuân thủ quy trình 5 bước sau đây mỗi tối trước khi đi ngủ:
- Tháo hàm cẩn thận: Hãy đứng trước gương hoặc đứng trên một chậu nước/khăn mềm. Điều này giúp hàm không bị vỡ nếu lỡ tay làm rơi.
- Rửa sơ dưới vòi nước: Loại bỏ các mảng bám thức ăn lớn dễ nhìn thấy bằng mắt thường.
- Chải hàm giả: Sử dụng bàn chải lông mềm và nước rửa chén dịu nhẹ hoặc dung dịch vệ sinh hàm chuyên dụng. Chải kỹ tất cả các mặt, bao gồm mặt răng và mặt nhựa tiếp xúc với nướu.
- Ngâm hàm qua đêm: Đặt hàm vào một chiếc cốc sạch chứa đầy nước lọc hoặc dung dịch ngâm chuyên dụng. Việc này giúp nhựa Acrylic không bị khô, giòn và biến dạng.
- Rửa sạch lại vào sáng hôm sau: Trước khi đeo lại vào miệng, hãy rửa hàm dưới vòi nước chảy để loại bỏ hoàn toàn hóa chất ngâm.
💡 Mẹo của chuyên gia: Đừng quên vệ sinh cả các móc kim loại (nếu có) vì đây là nơi thức ăn hay dắt vào nhất.
Nên sử dụng loại bàn chải nào để không làm hỏng hàm giả?
Nên sử dụng bàn chải chuyên dụng cho hàm giả hoặc bàn chải răng thật lông siêu mềm (ultra-soft) để tránh làm trầy xước bề mặt nhựa Acrylic.

Sai lầm phổ biến nhất mà tôi thường thấy là bệnh nhân dùng bàn chải lông cứng để đánh răng giả với suy nghĩ “đánh mạnh cho sạch”. Tuy nhiên, nhựa làm hàm giả mềm hơn men răng thật rất nhiều. Bàn chải cứng sẽ tạo ra các vết trầy xước li ti trên mặt nhựa. Những vết xước này chính là nơi vi khuẩn và màu thức ăn bám vào sâu nhất, khiến hàm nhanh bị đen và có mùi.
Bạn nên tìm mua loại bàn chải có hai đầu: một đầu lớn để chải các mặt phẳng và một đầu nhỏ hình chóp để luồn lách vào các kẽ răng và móc cài kim loại. Nếu không tìm được bàn chải chuyên dụng, một chiếc bàn chải trẻ em lông mềm cũng là một lựa chọn thay thế tốt trong việc vệ sinh hàm tháo lắp.
> Xem thêm: Cách vệ sinh răng miệng đúng cách để ngăn ngừa bệnh lý
Có nên dùng kem đánh răng thông thường để vệ sinh hàm tháo lắp không?
Tuyệt đối không sử dụng kem đánh răng thông thường cho hàm giả vì các hạt mài mòn trong kem sẽ làm xước nhựa, làm mất độ bóng và tạo nơi trú ngụ cho vi khuẩn.
Hầu hết các loại kem đánh răng đều chứa các hạt siêu nhỏ (như Silica) để giúp làm sạch vết ố trên men răng thật. Tuy nhiên, đối với hàm giả, các hạt này hoạt động như một loại giấy nhám làm mòn lớp bóng bảo vệ ngoài cùng của răng giả. Một khi lớp bóng này mất đi, hàm giả sẽ bị bám màu cực nhanh (từ trà, cà phê) và không thể tẩy trắng lại được.
Thay vào đó, trong quá trình vệ sinh hàm tháo lắp, bạn hãy sử dụng xà phòng rửa tay dịu nhẹ, nước rửa chén không màu hoặc các loại gel vệ sinh răng giả không chứa chất mài mòn. Điều này vừa giúp diệt khuẩn, vừa giữ cho hàm luôn sáng bóng theo thời gian.

Dung dịch làm sạch hàm giả chuyên dụng loại nào tốt nhất hiện nay?
Viên sủi vệ sinh răng giả (như Polident) là giải pháp tốt nhất vì chúng giúp khử trùng sâu, loại bỏ vết ố và mùi hôi mà không gây hại cho chất liệu hàm.
Để tối ưu hóa việc vệ sinh hàm tháo lắp, tôi khuyên bệnh nhân nên sử dụng viên sủi ít nhất 2-3 lần mỗi tuần. Khi thả viên sủi vào nước, nó sẽ tạo ra các bọt oxy nguyên tử len lỏi vào từng kẽ nhỏ nhất để tiêu diệt 99.9% vi khuẩn gây mùi. Dưới đây là bảng so sánh các lựa chọn dung dịch vệ sinh:
| Loại dung dịch | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Viên sủi chuyên dụng | Khử trùng sâu, an toàn tuyệt đối cho nhựa. | Tốn thêm chi phí mua hàng tháng. |
| Nước rửa chén dịu nhẹ | Rẻ tiền, làm sạch dầu mỡ/mảng bám tốt. | Không có tác dụng khử trùng sâu. |
| Giấm pha loãng | Loại bỏ vôi răng (cao răng) bám trên hàm. | Có thể làm mòn móc kim loại nếu ngâm quá lâu. |
Cách bảo quản và ngâm hàm tháo lắp qua đêm như thế nào là đúng?
Luôn ngâm hàm giả trong cốc nước lọc sạch hoặc dung dịch vệ sinh qua đêm để giữ ẩm, tránh cho hàm bị khô, cong vênh và giúp nướu có thời gian nghỉ ngơi.
Một thói quen tai hại mà nhiều người mắc phải là để hàm giả trên tủ đầu giường mà không có nước. Nhựa Acrylic là loại vật liệu ngậm nước. Khi khô đi, nó sẽ co lại, làm hàm không còn khít sát với nướu nữa. Khi đó, bạn đeo lại sẽ thấy đau hoặc lỏng lẻo.
Việc vệ sinh hàm tháo lắp kết hợp với ngâm qua đêm là bắt buộc. Lưu ý quan trọng: Không bao giờ dùng nước nóng để ngâm hàm. Nhiệt độ cao sẽ làm nhựa bị chảy hoặc biến dạng, và một khi hàm đã biến dạng thì không thể sửa chữa, bạn buộc phải làm lại hàm mới tốn kém hàng triệu đồng.
Tại sao bác sĩ luôn khuyên không nên đeo hàm giả khi ngủ?
Tháo hàm khi ngủ giúp mô nướu được thư giãn, cải thiện lưu thông máu và ngăn chặn sự phát triển quá mức của nấm miệng.
Hãy tưởng tượng bạn đi giày 24/24h, bàn chân bạn sẽ như thế nào? Nướu răng cũng vậy. Nó cần được “thở” và tiếp xúc với nước bọt tự nhiên. Việc đeo hàm liên tục làm giảm lượng oxy đến mô nướu, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Hơn nữa, việc tháo hàm giúp cơ hàm được thả lỏng, tránh tình trạng nghiến răng làm hỏng hàm giả trong lúc ngủ.
Làm sao để vệ sinh nướu và các răng thật khi đang đeo hàm tháo lắp?
Sử dụng rơ lưỡi hoặc bàn chải mềm để làm sạch nướu, lưỡi và vòm miệng ít nhất 2 lần/ngày để kích thích tuần hoàn máu và loại bỏ mảng bám.
Vệ sinh hàm tháo lắp chỉ là một nửa công việc. Bạn cần chăm sóc cả khoang miệng của mình. Sau khi tháo hàm, hãy dùng một chiếc khăn sạch thấm nước muối hoặc bàn chải siêu mềm để chà nhẹ lên vùng nướu mà hàm giả tựa lên. Việc này giúp loại bỏ vi khuẩn và giúp nướu hồng hào, săn chắc hơn.
Nếu bạn vẫn còn răng thật, hãy chú trọng chải kỹ các răng này, đặc biệt là vùng cổ răng vì đây là nơi móc kim loại của hàm tháo lắp bám vào. Nếu răng thật bị sâu, bạn sẽ không còn chỗ dựa cho hàm giả và toàn bộ phục hình sẽ thất bại.
Những sai lầm tai hại cần tránh khi vệ sinh hàm tháo lắp?
Tránh dùng nước sôi, thuốc tẩy (Javel), bàn chải cứng và tuyệt đối không tự ý mài sửa hàm giả tại nhà.
Thật không may, nhiều bệnh nhân của tôi đã phải trả giá đắt bằng tiền bạc vì những quan niệm sai lầm sau:
- Dùng thuốc tẩy (Javel) để làm trắng hàm: Thuốc tẩy sẽ làm nhựa bị bạc màu, khô giòn và ăn mòn các thành phần kim loại trên hàm.
- Dùng vật nhọn (kim, dao) để cạo vôi răng: Việc này gây ra những vết trầy xước sâu, khiến hàm giả của bạn trở thành “nhà” cho hàng tỷ vi khuẩn trú ngụ.
- Tự sửa hàm: Nếu hàm bị lỏng hoặc đau, hãy đến gặp bác sĩ. Việc tự ý bẻ móc hoặc dùng keo dán sắt để dán hàm gãy là cực kỳ nguy hiểm vì keo dán sắt chứa hóa chất độc hại và không an toàn cho môi trường miệng.
Chăm sóc răng miệng là một hành trình dài hạn. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách vệ sinh hàm tháo lắp để bảo vệ nụ cười và sức khỏe của mình. Đừng quên thăm khám nha khoa định kỳ mỗi 6 tháng để bác sĩ kiểm tra độ khít sát của hàm và làm sạch chuyên sâu cho bạn nhé!
NHA KHOA OTIS – CHUYÊN PHỤC HÌNH RĂNG GIẢ UY TÍN HCM
Tại Nha khoa Otis, chúng tôi không chỉ cung cấp các giải pháp hàm tháo lắp thẩm mỹ, bền chắc mà còn luôn đồng hành cùng khách hàng trong việc hướng dẫn chăm sóc sau điều trị. Với đội ngũ bác sĩ tận tâm và trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang lại cho bạn nụ cười tự tin và chức năng ăn nhai hoàn hảo nhất. Nếu bạn gặp bất kỳ khó khăn nào với hàm giả hiện tại, hãy liên hệ ngay với Otis để được tư vấn miễn phí.
NHA KHOA OTIS – NHA KHOA UY TÍN HCM
- Địa chỉ: Số 25H Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn, Tp. HCM
- SĐT: 0888.625.825
- Fanpage: https://www.facebook.com/nhakhoaOtis/
- Website: famidental.vn

